📝 Yazan: Prof. Dr. Ömer Rıdvan Tarhan | 📅 Randevu: Isparta Meddem Hastanesi

%20 İnsan Albumin Solüsyonu
%20 İnsan Albumin Solüsyonu

%20 İnsan Albümini, insan plazmasından elde edilen, viral inaktivasyon işlemlerinden geçirilmiş, steril ve yüksek konsantrasyonlu (200 g/L) doğal bir hiperonkotik kolloid solüsyondur. Elektrolit osmolaritesi plazmaya yakın olmakla birlikte, plazmanın yaklaşık 3 katı kolloid ozmotik (onkotik) basınca sahip olması nedeniyle interstisyel alandaki suyu intravasküler kompartımana çeker ve etkili bir şekilde plazma hacmini artırır.

%20 Albümin, klasik anlamda bir volüm replasman sıvısı değildir. Temel kullanım amacı; albümin eksikliğinin düzeltilmesi, onkotik basıncın yeniden sağlanması ve ödemli hastalarda sıvının intravasküler alana mobilizasyonudur. Günümüzde en güçlü kanıtlar; karaciğer sirozuna bağlı komplikasyonlarda (büyük hacimli parasentez sonrası, spontan bakteriyel peritonit ve hepatorenal sendrom), ayrıca belirli hasta gruplarında görülen ciddi hipoalbüminemi tablolarında elde edilmiştir.

📝 %5 İnsan Albümini, izotonik özellikte olup özellikle hipoproteinemi, hipoalbüminemi ve hipovolemik durumlarda fizyolojik bir replasman sıvısı olarak kullanılır. Bu nedenle genellikle 250 mL ve 500 mL'lik şişelerde üretilir. %5 İnsan Albümini, dekstran, HES ve jelatin (Gelofusin) gibi sentetik kolloid solüsyonlara doğal bir alternatif olarak kabul edilir. %20-25'lik insan albüminleri ise 50 mL ve 100 mL'lik flakonlarda bulunur ve esas olarak albümin replasmanı amacıyla (örneğin belirgin hipoalbüminemi durumlarında) kullanılır.

1. %20 Albüminin Temel Özellikleri

İnsan albümini, plazma proteinlerinin yaklaşık %60'ını oluşturan ve plazma kolloid ozmotik basıncının yaklaşık %75-80'inden sorumlu olan en önemli plazma proteinidir. Ayrıca yağ asitleri, bilirubin, hormonlar, ilaçlar ve çeşitli endojen moleküllerin taşınmasında görev alır.

Şiddetli hipoalbüminemide plazma onkotik basıncı azalır. Bunun sonucunda intravasküler sıvı, interstisyel alana geçerek periferik ödem; üçüncü boşluklara geçerek asit ve plevral efüzyon gelişebilir. %20 Albümin, yüksek kolloid ozmotik basıncı sayesinde bu sıvının önemli bir bölümünü yeniden intravasküler alana mobilize eder.

Bu nedenle %20 Albüminin temel amacı yalnızca serum albümin düzeyini yükseltmek değil, aynı zamanda etkili dolaşım hacmini artırmak, doku ödemini azaltmak ve gerekli klinik durumlarda diüretik tedavisinin etkinliğini artırmaktır. Örneğin; refrakter asit tedavisinde (karaciğer sirozu) ve ödemin eşlik ettiği nefrotik sendromda kullanılır.

2. İçeriği (Temel Bileşenler)

  • Sınıf: Doğal (insan plazması kaynaklı) hiperonkotik kolloid
  • Kolloid Kısmı (Etkin Madde):
    • İnsan Albümini: 200 g/L
  • Kristaloid Taşıyıcı Sıvı: Hacim olarak oldukça az olduğu için (50-100 ml), miktar olarak da minimal elektrolit içeriği barındırır.
    • Sodyum (Na+): yaklaşık 125-160 mmol/L (preparata göre değişebilir)
    • Klorür (Cl-): yaklaşık 100-160 mmol/L
    • Potasyum ve kalsiyum: eser miktarda veya preparata göre yoktur.
  • Elektrolit osmolaritesi
    • Plazmaya yakındır (yaklaşık 260-320 mOsm/L; preparata göre değişebilir).
  • Tonisite: Hafif hipotonik.
  • Kolloid ozmotik (onkotik) basınç
    • Yaklaşık 70 mmHg olup normal plazma onkotik basıncının (~25 mmHg) yaklaşık üç katıdır.
    • Bu güçlü hiperonkotik özellik; interstisyel sıvının intravasküler kompartımana geçmesini sağlar.
  • Ticari formlar: Genellikle 50 mL ve 100 mL flakonlar halinde bulunur.

3. Albümin Solüsyonlarının Karşılaştırmalı Özet Tablosu

Aşağıdaki tablo, üç ana albümin solüsyonunun kritik farklarını özetlemektedir:

%5, %20 ve %25 Albümin Solüsyonlarının Karşılaştırılması
%5, %20 ve %25 Albümin Solüsyonlarının Karşılaştırılması

4. Endikasyonları (Başlıca Klinik Kullanım Alanları)

%20 İnsan Albümini, başlıca kullanım amacı; plazma kolloid ozmotik basıncını yeniden sağlamak, etkili dolaşım hacmini artırmak ve albümin eksikliğine bağlı sıvı dağılım bozukluğunu düzeltmektir.

I. Şiddetli Hipoalbüminemiye Eşlik Eden Dirençli Ödem

Özellikle serum albümin düzeyi belirgin düşük (<2-2,5 g/dL) olan ve nefrotik sendrom, ileri karaciğer hastalığı veya protein kaybettiren enteropati nedeniyle gelişen dirençli ödem olgularında düşünülebilir. Albümin infüzyonunu takiben uygulanan loop diüretikleri (özellikle furosemid), mobilize edilen sıvının böbreklerden uzaklaştırılmasını kolaylaştırabilir.

II. Karaciğer Sirozunda Refrakter Asit Drenajında

Karaciğer sirozuna bağlı asitte 5 litreden fazla parasentez sonrasında gelişebilen post-parasentez dolaşım disfonksiyonunu önlemek amacıyla önerilir. Bu hastalarda albümin; renal fonksiyonları korur, hiponatremi gelişimini azaltır ve dolaşım stabilitesini destekler.

III. Spontan Bakteriyel Peritonit (SBP)

Karaciğer sirozlu hastalarda gelişen spontan bakteriyel peritonitte antibiyotik tedavisine eklenen intravenöz albümin, akut böbrek hasarı gelişimini azaltır ve sağkalımı iyileştirir. Özellikle serum kreatinin yüksekliği, bilirubin yüksekliği veya belirgin dolaşım bozukluğu bulunan hastalarda yararı daha belirgindir.

IV. Hepatorenal sendrom (HRS-AKI)

Terlipressin başta olmak üzere vazokonstriktör tedavilerle birlikte uygulanır. Amaç efektif arteriyel dolaşım hacmini artırmak ve renal perfüzyonu iyileştirmektir.

V. Plazmaferez İşlemleri

%20 İnsan Albümini, terapötik plazma değişimi sırasında uzaklaştırılan plazmanın replasmanı amacıyla en sık kullanılan replasman sıvılarından biridir. Özellikle nörolojik (Guillain-Barré sendromu, kronik inflamatuvar demiyelinizan polinöropati [CIDP], miyastenia gravis), immünolojik ve bazı hematolojik hastalıklarda güvenle kullanılabilir. Bununla birlikte replasman sıvısı seçimi, plazma ile birlikte uzaklaştırılan biyolojik bileşenlere göre yapılmalıdır. Eğer hastalığın tedavisinde yalnızca patolojik antikorların uzaklaştırılması amaçlanıyorsa albümin yeterlidir. Ancak trombotik trombositopenik purpura (TTP) gibi hastalıklarda eksik olan plazma proteinlerinin (özellikle ADAMTS13) yerine konulması gerektiğinden, replasman sıvısı olarak taze donmuş plazma (TDP/FFP) kullanılmalıdır.

VI. Yoğun Bakım Hastalarında Seçilmiş Olgular

İlk tercih olan dengeli kristaloid tedavisine rağmen yeterli yanıt alınamayan (yeterli dolaşım sağlanamayan), büyük miktarda kristalloid gereksinimi bulunan ve eşlik eden belirgin hipoalbüminemisi olan hastalarda, kısa süreli kullanım düşünülebilir.

5. Diğer İV Sıvılara Göre Farklı Özellikleri

  • "Sıvı Çekici" Etki: %5 Albümin ve diğer izotonik sıvılar damar yatağını "doldururken", %20 Albümin damar yatağına güçlü bir şekilde "sıvı çeker". Bu nedenle net etkisi, plazma hacmini genişletirken, total vücut sıvısını azaltmaya yardımcı olmaktır (%5 albümin "vermek içindir", %20 albümin "çekmek içindir").
  • Ödem mobilizasyonunu kolaylaştırır. İnterstisyel alandaki sıvının dolaşıma geçmesini sağlayarak özellikle diüretik tedavisinin etkinliğini artırabilir.
  • Küçük İnfüzyon Hacmi: %5'lik forma göre 4 kat daha konsantre olduğu için, aynı miktarda albümini çok daha küçük bir sıvı hacmiyle vermenizi sağlar. Bu, volüm yükü riskini azaltır.
  • Doğal ve Biyolojik Olarak Uyumlu: Hidroksietil nişasta (HES), dekstran ve jelatin bazlı sentetik kolloidlerden farklı olarak böbrek toksisitesi veya koagülasyon bozukluğu ile ilişkilendirilmemiştir.

6. Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar (Önemli Uyarılar)

  • Hipoalbümineminin Rutin Düzeltilmesi: Düşük serum albümin seviyeleri tek başına %20 albümin kullanımı için endikasyon DEĞİLDİR.
  • Hipervolemi Riski: Onkotik etkisi nedeniyle hızlı infüzyon, pulmoner ödem, hipertansiyon ve kalp yetersizliği gelişebileceğinden yaşlı hastalarda ve kardiyak rezervi sınırlı olgularda dikkatli uygulanmalıdır.
  • Sıvı Kaynaklı Hipotansiyonlarda Kullanılmamalıdır: Kristaloidlere yanıt alınamayan hipovolemilerde %5 albümin tercih edilir, %20 albümin fazla "çekici" etki yapabilir.
  • Diüretik Kullanımı: Refrakter ödem tedavisinde, albümin infüzyonunu bir diüretik (genellikle furosemid) takip etmelidir. Albümin sıvıyı damar yatağına çeker, diüretik ise onu vücuttan atar.
  • Alerjik Reaksiyonlar: Nadir de olsa ürtiker, ateş, titreme veya anafilaksi görülebilir.
  • Koagülasyon Üzerine Etki: Yüksek hacimlerde verildiğinde pıhtılaşma faktörlerini dilüe edebilir.
  • Kritik Hastalarda Kullanım: Güncel rehberler, sepsis veya travma gibi durumlarda kristaloidlerin ilk tercih olduğunu; albüminin sadece seçilmiş olgularda kullanılabileceğini belirtir.
  • Hiponatremiyi Şiddetlendirebilir: Sıvıyı damar yatağına çekerek dilüsyonel hiponatremiye neden olabilir. Özellikle sirotik hastalarda sodyum takibi önemlidir.
  • Yüksek Maliyet: Çok pahalı bir üründür.
  • SGK Geri Ödeme Şartı: Türkiye'de %20 albüminin geri ödeme kapsamına alınabilmesi için serum albümin düzeyinin 2.5 g/dL'nin altında olması gerekir.

7. Özet

%20 Albümin, hedefe yönelik, farmakolojik bir tedavi aracıdır ve sıradan bir resüsitasyon sıvısı değildir. Klinik etkisi; serum osmolaritesini artırmasından değil, plazma onkotik basıncını yükselterek interstisyel sıvıyı intravasküler kompartımana mobilize etmesinden kaynaklanır.

İntravenöz %20 albümin tedavisinin en güçlü kanıtlanmış kullanım alanları; karaciğer sirozuna bağlı büyük hacimli parasentez sonrası dolaşım bozukluğunun önlenmesi, spontan bakteriyel peritonit (SBP) ve hepatorenal sendrom (HRS-AKI) tedavisidir. Ayrıca belirgin hipoalbümineminin eşlik ettiği dirençli ödem, seçilmiş terapötik plazma değişimi uygulamaları ve sınırlı sayıdaki yoğun bakım hastasında da kullanılabilir.

Özellikle kardiyak rezervi sınırlı hastalarda, hızlı infüzyonla uygulandığında intravasküler hacim yüklenmesi, pulmoner ödem ve kardiyak dekompansasyon gelişebileceği unutulmamalıdır.

8. Kaynaklar

  1. Callum J, Skubas NJ, Bathla A, Keshavarz H, Clark EG, Rochwerg B, Fergusson D, Arbous S, Bauer SR, China L, Fung M, Jug R, Neill M, Paine C, Pavenski K, Shah PS, Robinson S, Shan H, Szczepiorkowski ZM, Thevenot T, Wu B, Stanworth S, Shehata N; International Collaboration for Transfusion Medicine Guidelines Intravenous Albumin Guideline Group. Use of Intravenous Albumin: A Guideline From the International Collaboration for Transfusion Medicine Guidelines. Chest. 2024 Aug;166(2):321-338. doi: 10.1016/j.chest.2024.02.049. Epub 2024 Mar 4. PMID: 38447639; PMCID: PMC11317816. PubMed, Chest Journal (Journal Website Tam Metin), PMC (Tam Metin).
  2. Nadim MK, Kellum JA, Forni L, Francoz C, Asrani SK, Ostermann M, Allegretti AS, Neyra JA, Olson JC, Piano S, VanWagner LB, Verna EC, Akcan-Arikan A, Angeli P, Belcher JM, Biggins SW, Deep A, Garcia-Tsao G, Genyk YS, Gines P, Kamath PS, Kane-Gill SL, Kaushik M, Lumlertgul N, Macedo E, Maiwall R, Marciano S, Pichler RH, Ronco C, Tandon P, Velez JQ, Mehta RL, Durand F. Acute kidney injury in patients with cirrhosis: Acute Disease Quality Initiative (ADQI) and International Club of Ascites (ICA) joint multidisciplinary consensus meeting. J Hepatol. 2024 Jul;81(1):163-183. doi: 10.1016/j.jhep.2024.03.031. Epub 2024 Mar 26. PMID: 38527522; PMCID: PMC11193657. PubMed, PMC (Tam Metin), PDF, Journal Website (Tam metin), PDF.
  3. Biggins SW, Angeli P, Garcia-Tsao G, Ginès P, Ling SC, Nadim MK, Wong F, Kim WR. Diagnosis, Evaluation, and Management of Ascites, Spontaneous Bacterial Peritonitis and Hepatorenal Syndrome: 2021 Practice Guidance by the American Association for the Study of Liver Diseases. Hepatology. 2021 Aug;74(2):1014-1048. doi: 10.1002/hep.31884. Erratum in: Hepatology. 2024 Nov 1;80(5):E89. doi: 10.1097/HEP.0000000000000983. PMID: 33942342. Pubmed, Ovid (Tam Metin), PDF
  4. Evans L, Rhodes A, Alhazzani W, Antonelli M, Coopersmith CM, French C, Machado FR, Mcintyre L, Ostermann M, Prescott HC, Schorr C, Simpson S, Wiersinga WJ, Alshamsi F, Angus DC, Arabi Y, Azevedo L, Beale R, Beilman G, Belley-Cote E, Burry L, Cecconi M, Centofanti J, Coz Yataco A, De Waele J, Dellinger RP, Doi K, Du B, Estenssoro E, Ferrer R, Gomersall C, Hodgson C, Møller MH, Iwashyna T, Jacob S, Kleinpell R, Klompas M, Koh Y, Kumar A, Kwizera A, Lobo S, Masur H, McGloughlin S, Mehta S, Mehta Y, Mer M, Nunnally M, Oczkowski S, Osborn T, Papathanassoglou E, Perner A, Puskarich M, Roberts J, Schweickert W, Seckel M, Sevransky J, Sprung CL, Welte T, Zimmerman J, Levy M. Surviving sepsis campaign: international guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Intensive Care Med. 2021 Nov;47(11):1181-1247. doi: 10.1007/s00134-021-06506-y. Epub 2021 Oct 2. PMID: 34599691; PMCID: PMC8486643. PubMed, Full Text (PMC)
  5. Finfer S, Bellomo R, Boyce N, French J, Myburgh J, Norton R; SAFE Study Investigators. A comparison of albumin and saline for fluid resuscitation in the intensive care unit. N Engl J Med. 2004 May 27;350(22):2247-56. doi: 10.1056/NEJMoa040232. PMID: 15163774. Pubmed, Full Text (NEJM)
  6. Caironi P, Tognoni G, Masson S, Fumagalli R, Pesenti A, Romero M, Fanizza C, Caspani L, Faenza S, Grasselli G, Iapichino G, Antonelli M, Parrini V, Fiore G, Latini R, Gattinoni L; ALBIOS Study Investigators. Albumin replacement in patients with severe sepsis or septic shock. N Engl J Med. 2014 Apr 10;370(15):1412-21. doi: 10.1056/NEJMoa1305727. Epub 2014 Mar 18. PMID: 24635772. Pubmed, Full Text (NEJM)
  7. China L, Freemantle N, Forrest E, et al. A Randomized Trial of Albumin Infusions in Hospitalized Patients with Cirrhosis. N Engl J Med. 2021;384(9):808-817. doi:10.1056/NEJMoa2022166 PubMed,

    < %5 İnsan Albümini

    %25 İnsan Albümini >

Sıvı Elektrolit Dengesi