Yazan: Prof. Dr. Ömer Rıdvan Tarhan
Kompozisyon bozuklukları başlığı, sodyum dışındaki majör iyonların (potasyum, kalsiyum, magnezyum) dengesizliklerini kapsar. Asit-baz dengesi bozuklukları da bu kapsamda değerlendirilse de, başka bir bölüm olarak ele alındığı için üzerinde durulmayacaktır.
Kompozisyon bozuklukları, volüm ve konsantrasyon durumundan bağımsız olarak ortaya çıkabilir veya onlarla iç içe geçmiş halde bulunabilir. Örneğin, şiddetli bir hipovolemik hasta aynı zamanda hipokalemi veya hipomagnezemi de yaşıyor olabilir.
- Potasyum (K⁺): Hücre içinin başlıca katyonudur. Hücre zarının elektriksel stabilitesi, nöronların iletişimi, kasların kasılması (istemli ve istemsiz) ve kalbin ritmik çalışması için hayati öneme sahiptir. Dengesizlikleri yaşamı tehdit eden kardiyak aritmilere yol açabilir.
- Kalsiyum (Ca²⁺): Kemik yapısının temel bileşeni olmasının yanı sıra, nöromüsküler ileti, kas kasılması, kan pıhtılaşması, enzim fonksiyonu ve hücre içi sinyal iletimi için vazgeçilmezdir. Dengesizlikleri nöromüsküler irritabilitede belirgin değişikliklere neden olur.
- Magnezyum (Mg²⁺): Vücuttaki birçok enzimatik reaksiyon için bir kofaktördür. Potasyum ve kalsiyum kanallarının düzenlenmesinde rol oynar. Eksikliği, hipokalemi ve hipokalseminin tedavisine direnç gelişmesine neden olabilir.
