Yazan: Prof. Dr. Ömer Rıdvan Tarhan
Vücut sıvısı kompartmanları, insan vücudunun yaklaşık %60’ını oluşturan suyun hücre içi ve hücre dışı bölmeler arasındaki dağılımını ifade eder. Bu dağılımın anlaşılması; sıvı-elektrolit dengesi, doku perfüzyonu ve ödemin patofizyolojisini doğru değerlendirebilmek açısından klinikte kritik öneme sahiptir.
Vücut suyu başlıca aşağıdaki kompartmanlarda bulunur:
- Hücre içi sıvı (intrasellüler),
- Hücre dışı sıvı (ekstrasellüler),
- Plazma
- İnterstisyel sıvı
Her bir kompartman, kendine özgü elektrolit ve çözünmüş madde dağılımı ile hücresel işlevleri ve organ fonksiyonlarını doğrudan etkiler.
Buna ek olarak, vücutta sıvı-elektrolit dengesine önemli katkı sağlayan bir diğer sistem gastrointestinal sistem sekresyonlarıdır. Mide, pankreas, safra yolları ve bağırsaklardan salgılanan bu sıvılar; yüksek hacimlere ulaşabilen, kendine özgü elektrolit içerikleri olan ve klinik tabloları doğrudan etkileyebilen yapılardır. Kusma, ishal, fistül veya nazogastrik aspirasyon yoluyla gelişen sıvı kayıplarında, replasman sıvısının seçimi bu sekresyonların elektrolit profiline göre yapılmalıdır.