Kolorektal Kanserde Risk Faktörleri

Kolon ve rektum kanseri risk faktorleri
Kolon ve rektum kanseri risk faktorleri; genetik (kalıtım), yaş, hayvansal yağ ve kırmızı et, obezite, hazır salam-sosis-sucuk (nitrit), fazla şeker yemek, yanmış et (mangal), alkol, sigara, ülseratif kolit.

Yaş

50 yaşından sonra risk düzenli olarak artar. Vakaların %90 ı 50 yaş sonrasıdır. Normal riske sahip hastalarda tarama yaşının 50 oluşunun sebebi budur.

Kalıtsal (herediter) Risk Faktörleri

Kolorektal kanserlerin %80 i sporadik, %20 si kalıtsaldır.
  • Birinci derece akrabada kolorektal kanser bulunması
  • Bazı genetik hastalıklar
  • Herediter nonpolipozis kolorektal kanser (Lynch sendromu)
  • Familial adenomatöz polipozis (FAP) koli sendromu
  • Geçmişinde adenomatöz polip öyküsü

Çevresel ve Diyete Bağlı Risk Faktörleri

Kolorektal Kanser Riskini Artıran Diyet (Gıdalar) ve Çevresel Faktörler
  • Erkekler
  • Yaşam tarzı. Milletler arasında gelişmiş toplumlar aleyhine 5-10 kat fark görülmektedir. Gelişmiş bölgelere göç edenlerde risk bir süre sonra eşitlenmektedir.
  • Hayvansal yağ tüketmek. Lifli gıdalar bu etkiyi azaltır.
  • Kırmızı et. Etin içindeki yağ ya da etin fazla pişirilmesinden kaynaklanıyor olabilir. Günlük kırmızı et 80 gramı geçmemeli ve balık, tavuk ve çiftlik (dolaşan, büyükbaş) hayvanı eti tercih edin.
  • Kömürleşmiş et ve suyunu yemeyin. Direk ateşte pişmiş (mangal) ve tütsülü etleri mümkün olduğunca az yiyin.
  • Obezite
  • Sık yemek yemek
  • Fazla şeker yemek (özellikle sukroz diğer adıyla sakkaroz. Çay şekeridir, glukoz ve fruktozdan oluşan bir disakkariddir)
  • Sık yumurta ve işlenmiş et (salam, sosis, sucuk vb) tüketimi.
  • Obezite ve hareketsiz yaşam hemen her kanserde olduğu gibi riski artırır.
  • Alkol
  • Sigara
  • Üreterosigmoidostomi
  • Akromegali
  • Pelvik radyoterapi almış bireyler
  • İnflamatuvar bağırsak hastalığı
    • Hem ülseratif kolit hem de Crohn hastalığı hastalık süresiyle doğru orantılı olarak riski artırır. Pankolit varlığında hastalıktan 8 sene sonra, sol kolit durumunda 12-15 sene sonra yıllık kolonoskopi takibi yapılmalıdır.